Page 88 - Demo
P. 88
Harta e 113 koloniveKolonit%u00eb angleze n%u00eb Amerik%u00ebn Veriore dhe mosmarr%u00ebveshjet me Britanin%u00ebN%u00eb fillim t%u00eb shekullit XVIII, Amerika Veriore ishte n%u00ebn zot%u00ebrimin e shteteve t%u00eb m%u00ebdha koloniale t%u00eb Evrop%u00ebs, Anglis%u00eb, Franc%u00ebs, Spanj%u00ebs e Portugalis%u00eb. Kolonit%u00eb angleze shtriheshin p%u00ebrgjat%u00eb bregdetit lindor t%u00eb Atlantikut. Pjesa qendrore (e quajtur ndryshe Luiziana) dhe Kanadaja ishin koloni t%u00eb Franc%u00ebs. Kolonit%u00eb angleze kishin krijuar institucione specifike vendase, megjith%u00ebse t%u00eb n%u00ebnshtruara ndaj kuror%u00ebs britanike. Qeveria angleze, e kontrolluar nga Parlamenti, u kishte dh%u00ebn%u00eb kolonive nj%u00eb autonomi, e cila u rrit gjithmon%u00eb e m%u00eb shum%u00eb n%u00eb vite. Sipas sistemit ekonomik dhe marr%u00ebdh%u00ebnieve shoq%u00ebrore, kolonit%u00eb angleze n%u00eb Amerik%u00ebn Veriore paraqisnin diferenca mes kolonive t%u00eb Veriut e Qendr%u00ebs nga nj%u00ebra an%u00eb dhe atyre t%u00eb Jugut nga ana tjet%u00ebr. T%u00eb parat kishin nj%u00eb ekonomi t%u00eb tipit evropian, t%u00eb hapur ndaj aktivitetit industrial dhe mb%u00ebshteteshin tek eksporti, nd%u00ebrsa kolonit%u00eb e Jugut karakterizoheshin nga ekonomia bujq%u00ebsore e mb%u00ebshtetur te plantacionet e pasura dhe shfryt%u00ebzimi i skllev%u00ebrve. Me gjith%u00eb ndryshimet q%u00eb ekzistonin mes kolonive, si n%u00eb aspektin ekonomikoshoq%u00ebror, ashtu edhe n%u00eb at%u00eb politik, ato vendos%u00ebn lidhje t%u00eb forta ekonomike dhe krijuan nj%u00eb bashk%u00ebsi territoriale dhe gjuh%u00ebsore q%u00eb i dallonte si nj%u00eb komb i ve%u00e7ant%u00eb. Amerikan%u00ebt kishin procesin e tyre historik t%u00eb formimit, territorin e tyre, jet%u00ebn e tyre ekonomike dhe tiparet e p%u00ebrbashk%u00ebta t%u00eb bot%u00ebs shpirt%u00ebrore.N%u00eb shekullin XVIII, kolonit%u00eb angleze t%u00eb Amerik%u00ebs Veriore njoh%u00ebn nj%u00eb zhvillim t%u00eb jasht%u00ebzakonsh%u00ebm demografik dhe ekonomik. Nga gjysma e shekullit XVIII, opinioni publik u bind se shtrirja Territor i pretenduar nga SpanjaXhorxhiaKarolina e JugutKarolina e VeriutVirxhiniaPensilvaniNju JorkMerilendDelauerNju Xh%u00ebrsiKonektikatRoud AilendMasa%u00e7usetNju Hampsh%u00ebrTerritor i pretenduar nga FrancaTerritor i pretenduar nga 13 kolonit%u00eb e paraLufta p%u00ebr pavar%u00ebsi dhe Lufta Civile n%u00eb Amerik%u00ebn Veriore4.5Sulmi i par%u00eb n%u00eb histori me n%u00ebndet%u00ebse ndodhi n%u00eb portin e Nju-Jorkut, m%u00eb 1776, gjat%u00eb luft%u00ebs amerikane p%u00ebr pavar%u00ebsi. Nj%u00eb shpik%u00ebs nga Konektikati, David Bushnell, e quajti n%u00ebndet%u00ebsen e tij %u201cBreshka%u201d (Turtle), sepse ajo u ngjasonte dy guaskave t%u00eb m%u00ebdha breshke t%u00eb ngjitura bashk%u00eb. P%u00ebr fat t%u00eb keq, sulmi i saj ndaj nj%u00eb anijeje britanike nuk pati sukses, sepse n%u00ebndet%u00ebsja u ngat%u00ebrrua me helik%u00ebn e anijes dhe iu desh t%u00eb dilte n%u00eb sip%u00ebrfaqe.Grimc%u00eb historike86

